คำถามจากทางบ้าน

ยาโคบได้ต่อสู้และเห็นพระเจ้าอยู่ต่อหน้า ทำให้มีข้อสงสัยเพิ่มว่า ตอนที่โมเสสเห็นพระพักต์ของพระเจ้า โดยในบริบทนั้น บอกว่าไม่มีใครสามารถเห็นพระเจ้าได้

ก่อนอื่นต้องขอบคุณสำหรับคำถามดี ๆ จาก คุณ Paranee ที่ทำให้พวกเราได้เรียนรู้ไปพร้อม ๆ กันนะครับ

จากพระคัมภีร์ไบเบิลเราสามารถสรุปได้ว่าพระเจ้าพระบิดาเป็นวิญญาณ (spirit) และไม่อยู่ในสภาพที่เป็นสสาร (material) (ยน.4:24) ดังนั้นมนุษย์จึงไม่สามารถใช้ตามองเห็นพระเจ้าพระบิดาได้ แต่อย่างไรก็ตามข้อสรุปข้างต้นก็นำมาซึ่งคำถามอย่างน้อย 2 ด้าน คือ

Q1. อวัยวะของพระเจ้า

หลายครั้งที่พระคัมภีร์ไบเบิลพูดถึงอวัยวะของพระเจ้า เช่น หน้าของพระยาห์เวห์ (อพย.33:11), มือของพระยาห์เวห์ (อพย.7:5), พระเนตรของพระยาห์เวห์ (ฉธบ.11:12), ที่นั่ง (อสย.66:1) และอีกมากมายหลายข้อ ซึ่งคำถามในส่วนนี้ ทางมอร์มอนเลือกที่จะอธิบายว่าพระเจ้าพระบิดามีร่างกายจริง ๆ

Q2. การปรากฎตัวของพระเจ้าให้มนุษย์เห็น

หลายครั้งที่พระคัมภีร์ไบเบิลพูดถึงการปรากฏตัวของพระเจ้า เช่น กับอับราม (ปฐก.12:7), กับยาโคบ (ปฐก.32:28), กับโมเสส (อพย.3:2) ซึ่งดูเหมือนจะขัดแย้งกับพระเจ้าที่เป็นวิญญาณ

โดยแนวทางการตอบคำถามข้างต้นจะแบ่งออกเป็น 2 แนวทาง คือ Anthropomorphism และ Christophany

𝟏. 𝐀𝐧𝐭𝐡𝐫𝐨𝐩𝐨𝐦𝐨𝐫𝐩𝐡𝐢𝐬𝐦

คำนี้มาจากภาษากรีก คำว่า anthropos (แปลว่า man) บวกกับคำว่า morphe (แปลว่า form) จึงแปลว่า “รูปแบบของมนุษย์” ซึ่งในทางศาสนศาสตร์คำนี้จึงหมายถึง

(1.1) Literal – การที่พระเจ้าพระบิดาสำแดงตัวเองในรูปแบบมนุษย์ เพื่อให้มนุษย์เห็นจริง ๆ หรือ

(1.2) Metaphor – การเปรียบเทียบรูปแบบของมนุษย์กับสิ่งที่พระเจ้าเป็น เพื่อให้มนุษย์เข้าใจได้ง่าย

𝟐. 𝐂𝐡𝐫𝐢𝐬𝐭𝐨𝐩𝐡𝐚𝐧𝐲

คำนี้มาจากภาษากรีก คำว่า Christos (แปลว่า พระผู้ช่วยให้รอด/พระเยซู) บวกกับคำว่า phainein (แปลว่า appear) จึงแปลว่า การปรากฎตัวให้เห็นของพระเยซูในช่วงก่อนพระเยซูเกิด ซึ่งในจุดนี้นักศาสนศาสตร์อาจจะเห็นต่างกันบ้างว่า ตรงไหนเป็น Christophany โดยในจุดที่ส่วนใหญ่เห็นตรงกัน เช่น ตอนเจอกับอับราฮัม (ปฐก.18), ตอนปล้ำสู้กับยาโคป (ปฐก.32), หรือ บุรุษคนที่ 4 (ดนล.3)

ซึ่งการตอบคำถามในส่วนของ Q1 มักจะเลือกตอบแบบ Metaphor ของ Anthropomorphism (1.2) และในส่วนของ Q2 อาจจะตอบแบบ Literal ของ Anthropomorphism (1.1) หรือ Christophany ก็ได้

กลับมาตอบคำถามของคุณ Paranee ในส่วนของยาโคปนักวิชาการมองว่าเป็น Christophany กล่าวคือ ยาโคปปล้ำสู้กับพระเยซูจริง แต่ในส่วนของโมเสสจะเป็น Anthropomorphism (1.1) กล่าวคือ พระบิดาปรากฎตัวให้โมเสสเห็นจริง ๆ หรือ Anthropomorphism (1.2) กล่าวคือ โมเสสมีความใกล้ชิดกับพระเจ้าแบบลึกซึ้ง เปรียบเทียบได้แบบหน้าต่อหน้า